ادتا 2 سدیم

ادتا 2 سدیم یک ترکیب شیمیایی به عنوان عامل کی لیت ساز و کمپلکس دهنده است. این ماده با نام علمی اتیلن دی آمین تترا اسیتیک اسید، با برقراری پیوند با کاتیون های فلزی، آن ها را به دام می اندازد. EDTA ماده ای از خانواده آمینو پلی کربوکسیلیک اسیدها بوده و فرمول شیمیایی آن به صورت C10H14N2Na2O8 است. این ماده انحلال خوبی در آب داشته و کاربردهای متنوعی دارد. گریدهای مختلفی از ادتا 2 سدیم در بازار وجود دارد که متناسب با نوع کاربرهای آن ها، تهیهاری می شوند. به عنوان مثال از گریدهای تکنیکال و صنعتی در تصفیه آب و محصولات غذایی، نمی توان استفاده کرد.

علت خاصیت کلاته کنندگی آن، چگالی بالای لیگاندها و تمایل ترکیب یون های فلزی است که با کمک دو گروه آمین و چهار گروه کربوکسیلات انجام می شود.

ادتا 2 سدیم به عنوان یک استاندارد ثانویه

به محلولی که غلظت آن توسط محلومل استاندارد اولیه تعیین می شود، استاندارد ثانویه گفته می شود. EDTA یک استاندارد ثانویه است. این ترکیب توانایی تشکیل کمپلکس با انواع کاتیون های 1 و 4 ظرفیتی را دارد. محلول مورد نظر، به جهت داشتن وزن مولکولی بالا، قابلیت تهیه محلول دقیق را فراهم می کند. با این که این ماده، آب تبلور دارد، ولی نیازی به استانداردسازی ندارد. در تیتراسیون ادتا 2 سدیم، حساسیت ثابت های تشکیل نسبت به PH مهم بوده و برای این منظور از بافر استفاده می شود. چون غلظت دقیقی از این نمک را نمی توان با توزین مقدار مشخص و به حجم رساندن به دست آورد، پس استاندارد اولیه نیست. با کمک محلولی دیگر، ایار این محلول به دست می آید.

تولید ادتا 2 سدیم

تولید و سنتز EDTA برای اولین بار توسط فردیناند از واکنش میان اتیلن دی آمین و کلرواستیک اسید به دست آمد. تولید این ترکیب، در زمان حاضره با اتیلن دی آمین، فرمالدهید و سیانور سدیم انجام شده که ابتدا نمک سدیم تشکیل و سپس در مراحل بعد، شکل اسیدی حاصل می شود.

از نظر ظاهری، EDTA جامدی بی رنگ ومتمایل به سفید بوده و نقطه ذوبی برابر با 220 درجه سانتی گراد دارد. این ماده در دمای 240 درجه سانتی گراد تجزیه شده و به صورت ماده ای جامد و خشک در بسته بندی های مختلف، وارد بازار می شود. به طوری که بسته های 1 تا 10 کیلوگرمی از این ترکیب برای مصارف آزمایشگاهی را در بازار مشاهده می کنیم. برای مصارف صنعتی، بسته های 25 کیلویی و 1000 کیلویی از این ماده در بازار وجود دارد.

کاربرد EDTA در رفع سختی آب

با رسوب یون های کلسیم و منیزیم موجود در آب در بدن و در ادامه تجهیزات، مشکلاتی به وجود می آید. ادتا 2 سدیم یکی از موادی است که با حذف این یون های فلزی و رسوب دادن آن ها، به رفع سختی آب کمک می کند. علاوه بر نرم شدن آب، کمپلکس یون های فلزی ناخالص با EDTA، مانع خوردگی تجهیزات می شود.

یکی از کاربردهای دیکر ادتا، جدا کردن هیدروژن سولفید از جریان گازهاست که به عنصر گوگرد اکسید، تبدیل می شود.

ادتا 2 سدیم و درمان کم خونی

ادتا به صورت FeNe-EDTA در درمان کم خونی، به کار برده می شود. به این ترتیب که این ماده به محصولات غذایی اضافه می شود تا مقدار آهن به مقدار مطلوب را جذب کند بدون این که طعم و مزه متفاوتی را ایجاد کند. با استفاده از این ترکیب می توان، فقر آهن را که در اکثر افراد جهان دیده می شود، برطرف کرد.

EDTA و صنعت داروسازی

مسمومیت با سرب و آسیب های مغزی ناشی از آن با استفاده از ادتا، قابل درمان است. در ادامه مسمومیت با فلزات رادیواکتیوی چون توریم، اورانیوم و استرانسیم نیز با این ماده درمان می شود. در افت میزان کلسیم در افرادی که بیشتر از حد مجاز، این عنصر را دارند، از ادتا استفاده می شود. از جمله ناراحتی هایی که برای رفع آن ها از EDTA استفاده می شود، درد قفسه سینه، کلسترول بالا، درمان فشار خون بالا، سکته مغزی، اختلالات گردش خون و ضربان نامنظم قلب است که با قرارگیری در برابر مواد شیمیایی ایجاد شده است.

کاربرد ادتا در دندانپزشکی برای خالی کردن ریشه و خارج کردن مواد اضافی است.

علاوه بر این در پزشکی، این ماده در نقش آنتی اکسیدان، مانع اتصال رادیکال های آزاد به دیواره سلول های خونی می شود.

خطرات کاربرد ادتا 2 سدیم

EDTA با ورود به آب های زیرزمینی و محیط زیست، باعث آلودگی آن ها شده و در خاک، باعث کم شدن جذب فلزات سنگین می شود. با استنشاق طولانی مدت ادتا و تماس مداوم آن با پوست و چشم، تحریکات سیستم تنفسی و تحریک و قرمزی پوست ایجاد می شود. به همین دلیل در هنگام کار با این ماده، اقدامات احتیاطی لازم را انجام دهید.